หลายคนเข้าใจว่า "ธาตุ" ในดวงจีนมีเพียง ไม้ ไฟ ดิน ทอง น้ำ เท่านั้น แต่ความจริงแล้ว กำลังของธาตุจะเปลี่ยนแปลงตลอดทั้งปี ตามการโคจรของโลกและดวงอาทิตย์
นี่คือเหตุผลที่นักพยากรณ์ดวงจีนระดับสูง ให้ความสำคัญกับ 24 สารท (二十四節氣 : Twenty-Four Solar Terms) มากกว่าการดูเพียงเดือนหรือปีนักษัตร
โลกกับการเกิดฤดูกาล
โลกมีแกนเอียงประมาณ 23.5° เมื่อโลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ จึงทำให้ปริมาณความร้อนและความเย็นที่ได้รับไม่เท่ากัน เกิดเป็นฤดูกาลทั้ง 4 ได้แก่
🌱 ฤดูใบไม้ผลิ (Spring)
☀️ ฤดูร้อน (Summer)
🍂 ฤดูใบไม้ร่วง (Autumn)
❄️ ฤดูหนาว (Winter)
การเปลี่ยนแปลงของฤดูกาล คือจุดกำเนิดของการเปลี่ยนแปลงพลังธาตุทั้งห้า (五行)
24 สารท คืออะไร?
ปฏิทินจีนแบบสุริยคติ (Solar Terms) แบ่งเวลา 1 ปีออกเป็น 24 ช่วง เรียกว่า
二十四節氣 (Twenty-Four Solar Terms)
โดย
• 1 ปี = 12 เดือน
• 1 ปี = 24 สารท
• 1 ฤดู = 3 เดือน
• 1 เดือน = 2 สารท
แต่ละสารทกินเวลาประมาณ 15 วัน
และทุกครั้งที่โลกโคจรรอบดวงอาทิตย์ครบ 15 องศา จะเข้าสู่สารทใหม่
360° ÷ 24 = 15°
สารทใหญ่ และสารทเล็ก
ในแต่ละเดือนจะมีสารท 2 ช่วง
🔹 สารทใหญ่ (節氣) เป็นจุดเริ่มต้นของเดือนใหม่
🔹 สารทเล็ก (中氣) อยู่ช่วงกลางเดือน
ทั้งสองช่วงนี้ทำให้กำลังของธาตุทั้งห้าเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพอากาศ
ธาตุทั้งห้ากับฤดูกาล
🌱 Spring → Wood
☀️ Summer → Fire
🌍 Late Summer → Earth
🍂 Autumn → Metal
❄️ Winter → Water
นี่คือวงจรธรรมชาติของการให้กำเนิดธาตุ (相生)
Spring gives birth to Wood (春生木)
Summer strengthens Fire (夏長火)
Late Summer transforms into Earth (夏長化土)
Autumn harvests Metal (秋收金)
Winter stores Water (冬藏水)
เมื่อฤดูกาลดำเนินไปอย่างสมดุล ผลผลิตทางการเกษตรก็จะอุดมสมบูรณ์ เช่นเดียวกับการไหลเวียนของพลัง Qi ในธรรมชาติ
ทำไมผู้ศึกษาดวงจีนต้องเรียน 24 สารท?
เพราะ กำลังของธาตุไม่ได้ขึ้นอยู่กับปีนักษัตรเพียงอย่างเดียว
แต่ขึ้นอยู่กับ
✔ ฤดูกาล
✔ อุณหภูมิ
✔ ความร้อน
✔ ความชื้น
✔ การเปลี่ยนแปลงของพลังหยิน–หยาง
หากเข้าใจ "24 สารท" ก็จะเข้าใจว่า ธาตุใดกำลังแข็งแรง ธาตุใดกำลังอ่อนกำลัง ในช่วงเวลานั้น ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการวิเคราะห์ดวงจีน (BaZi)
ในบทความต่อไป จะพาไปรู้จัก 24 สารททั้งปี ว่าแต่ละสารทส่งผลต่อกำลังของธาตุทั้งห้าอย่างไร และเหตุใดวันเปลี่ยนสารท "立春 (ลิบชุง)" จึงถือเป็นวันขึ้นปีใหม่ของวิชาดวงจีน
บทความก่อนหน้า