ในวิชาดวงจีน ปฏิกิริยาซาฮะ (三合) หรือ ไตรภาคีของราศีดิน (Three Combinations) คือการรวมตัวของราศีดิน (Earthly Branches) จำนวน 3 ตัว ที่อยู่ในตำแหน่งมุมตรีโกณ (120 องศา) บนวงล้อ 12 ราศีดิน เกิดเป็นพลังที่เกื้อหนุนกันอย่างสมบูรณ์
ซาฮะถือเป็นหนึ่งในปฏิกิริยาที่มีพลังมากที่สุดในวิชาปาจื้อ เพราะเมื่อราศีดินทั้งสามอยู่ร่วมกันภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม จะสามารถรวมพลังและแปรเป็นกลุ่มธาตุ (Elemental Frame) ได้อย่างสมบูรณ์
กลุ่มซาฮะทั้ง 4 กลุ่ม
🔹 กลุ่มธาตุน้ำ (水局)
申 (วอก) + 子 (ชวด) + 辰 (มะโรง)
เมื่อรวมกันจะเกิด กลุ่มธาตุน้ำ (Water Frame)
🔹 กลุ่มธาตุทอง (金局)
巳 (มะเส็ง) + 酉 (ระกา) + 丑 (ฉลู)
เมื่อรวมกันจะเกิด กลุ่มธาตุทอง (Metal Frame)
🔹 กลุ่มธาตุไม้ (木局)
亥 (กุน) + 卯 (เถาะ) + 未 (มะแม)
เมื่อรวมกันจะเกิด กลุ่มธาตุไม้ (Wood Frame)
🔹 กลุ่มธาตุไฟ (火局)
寅 (ขาล) + 午 (มะเมีย) + 戌 (จอ)
เมื่อรวมกันจะเกิด กลุ่มธาตุไฟ (Fire Frame)
ปฏิกิริยาปั้วซาฮะ (半三合)
นอกจากซาฮะแบบสมบูรณ์แล้ว ยังมี ปฏิกิริยาปั้วซาฮะ (Half Three Combination) ซึ่งเกิดจากการมีราศีดินเพียง 2 ตัว ในกลุ่มซาฮะ โดยมี แม่ธาตุ (Central Branch) เป็นตัวเชื่อมพลัง
แม้ว่าจะยังคงแสดงคุณสมบัติของธาตุเดิม แต่กำลังของธาตุจะลดลงเมื่อเทียบกับซาฮะแบบสมบูรณ์
กลุ่มธาตุน้ำ
ซาฮะเดิม
申 + 子 + 辰
แบ่งครึ่งโดยใช้ 子 (ชวด) เป็นศูนย์กลาง จะได้
申 + 子
子 + 辰
ทั้งสองชุดยังคงส่งเสริม ธาตุน้ำ แต่มีพลังประมาณครึ่งหนึ่งของซาฮะเต็มรูปแบบ
กลุ่มธาตุทอง
ซาฮะเดิม
巳 + 酉 + 丑
ใช้ 酉 (ระกา) เป็นศูนย์กลาง จะได้
巳 + 酉
酉 + 丑
ทั้งสองชุดยังคงส่งเสริม ธาตุทอง แต่กำลังลดลงเหลือเพียงครึ่งหนึ่ง
กลุ่มธาตุไม้
ซาฮะเดิม
亥 + 卯 + 未
ใช้ 卯 (เถาะ) เป็นศูนย์กลาง จะได้
亥 + 卯
卯 + 未
ทั้งสองชุดยังคงส่งเสริม ธาตุไม้ แต่กำลังอ่อนกว่าซาฮะแบบสมบูรณ์
กลุ่มธาตุไฟ
ซาฮะเดิม
寅 + 午 + 戌
ใช้ 午 (มะเมีย) เป็นศูนย์กลาง จะได้
寅 + 午
午 + 戌
ทั้งสองชุดยังคงส่งเสริม ธาตุไฟ แต่มีพลังเพียงประมาณครึ่งหนึ่งของซาฮะเต็มรูปแบบ
ซาฮะ ไม่ได้แปลว่าแปรธาตุสำเร็จเสมอไป
สิ่งที่ผู้ศึกษาปาจื้อมักเข้าใจผิด คือ เมื่อเห็นราศีดินครบสามตัวแล้ว จะสรุปทันทีว่าเกิดการแปรธาตุ
ความจริงแล้ว การเกิดซาฮะ (Three Combination) และ การแปรธาตุ (Transformation) เป็นคนละเรื่อง
การที่กลุ่มซาฮะจะสามารถแปรเป็นธาตุใหม่ได้จริง ยังต้องพิจารณาปัจจัยอื่นร่วมด้วย เช่น
ฤดูกาลหรือเสาเดือน
ความแข็งแรงของธาตุทั้งห้า
ธาตุที่เข้ามาสนับสนุนหรือขัดขวาง
โครงสร้างของดวงโดยรวม
อิทธิพลของเสาลัคน์ (Luck Pillars) และเสาปี (Annual Pillars)
ดังนั้น การเห็นเพียงรูปแบบของซาฮะ หรือปั้วซาฮะ ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าเกิดการแปรธาตุ
สรุป
三合 (ซาฮะ) คือการรวมตัวของราศีดิน 3 ตัวในตำแหน่งตรีโกณ เป็นปฏิกิริยาที่มีพลังสูงที่สุดรูปแบบหนึ่ง
半三合 (ปั้วซาฮะ) คือการรวมตัวของราศีดิน 2 ตัว โดยมีแม่ธาตุเป็นตัวเชื่อม ทำให้เกิดพลังของธาตุเดียวกัน แต่มีความแรงเพียงบางส่วน
ทั้งซาฮะและปั้วซาฮะเป็นเพียง "ศักยภาพ" ของการรวมพลัง การจะเกิดการแปรธาตุได้จริงหรือไม่นั้น จำเป็นต้องวิเคราะห์โครงสร้างของดวงทั้งระบบ ไม่สามารถตัดสินจากรูปแบบของราศีดินเพียงอย่างเดียว